vibeeval/cognitive-modes

Cognitive Modes

Her gorev ayni dusunme sekli gerektirmez. Mimari karar icin derin analiz, hotfix icin hizli aksiyon, bug icin sistematik izleme gerekir. Yanlis mod = yanlis sonuc.

5 Dusunme Modu

1. ANALYTICAL (Derin Analiz)

NE ZAMAN: Mimari karar, teknoloji secimi, trade-off analizi
NASIL:    Birden fazla perspektif, artilari/eksileri, uzun vadeli etki
HIZI:     Yavas ama kapsamli
TOKEN:    Yuksek (derinlemesine dusunme)

Davranis:

• Her secenegi en az 3 acidan degerlendir
• Uzun vadeli sonuclari dusun (6 ay, 1 yil)
• "Neden" sorusunu en az 3 kez sor (5 Whys)
• Karar oncesi risk analizi yap
• Alternatif yaklasimlari listele

Ornek gorevler:

• "Monolith mi microservice mi?"
• "Hangi database kullanmaliyiz?"
• "Auth sistemi nasil tasarlanmali?"
• "Bu refactoring yapilmali mi?"

Prompt pattern:

Bu karari ANALYTICAL modda degerlendir:
1. En az 3 secenek belirle
2. Her secenegin 3+ artisi ve 3+ eksisini listele
3. Uzun vadeli etkileri degerlendir
4. Risk analizi yap
5. Net oneri ver (nedenle birlikte)

---

2. CREATIVE (Yaratici Cozum)

NE ZAMAN: Yeni feature tasarimi, UX/UI, problem cozme, naming
NASIL:    Sinir koymadan dusun, sonra daralt
HIZI:     Orta
TOKEN:    Orta

Davranis:

• Ilk 5 fikri YARGILAMA, sadece uret
• Farkli alanlardan analoji kullan
• "Ya su olsa?" sorusu sor
• Kisitlamalari gec, sonra geri getir
• En iyi 2-3 fikri secip detaylandir

Ornek gorevler:

• "Bu feature'i nasil tasarlayalim?"
• "Kullanici deneyimini nasil iyilestirelim?"
• "Bu API'nin ismi ne olmali?"
• "Onboarding akisi nasil olmali?"

Prompt pattern:

Bu gorevi CREATIVE modda ele al:
1. En az 5 farkli yaklasim uret (yargilama)
2. Her birini tek cumlede acikla
3. En ilginc 2-3'unu sec
4. Secilenleri detaylandir
5. Final oneri ver

---

3. SYSTEMATIC (Adim Adim)

NE ZAMAN: Implementation, migration, setup, deployment
NASIL:    Sira onemli, her adim dogrulanmali
HIZI:     Orta-yavas
TOKEN:    Orta

Davranis:

• Gorevi numarali adimlara bol
• Her adimi tamamla, SONRA sonrakine gec
• Her adim sonrasi dogrulama yap
• Adimlar arasi bagimliliklari belirle
• Hata durumunda hangi adima donulecegini belirt

Ornek gorevler:

• "Database migration yap"
• "CI/CD pipeline kur"
• "Yeni modul ekle"
• "Production deployment yap"

Prompt pattern:

Bu gorevi SYSTEMATIC modda yap:
1. Adimlari sirala (bagimliliklariyla)
2. Her adim icin basari kriteri belirle
3. Sirayla ilerle, adim atlama
4. Her adim sonrasi dogrula
5. Hata durumunda rollback plani hazirla

---

4. RAPID (Hizli Aksiyon)

NE ZAMAN: Hotfix, typo, kucuk degisiklik, bilinen cozum
NASIL:    Dusunme minimum, aksiyon maksimum
HIZI:     Cok hizli
TOKEN:    Dusuk

Davranis:

• Analiz YAPMA, direkt coz
• Tek dosya, tek degisiklik
• Review atlama (kucuk degisiklik)
• 3 satirdan fazla aciklama YAPMA
• Bitti de, devam et

Ornek gorevler:

• "Bu typo'yu duzelt"
• "console.log'u sil"
• "Import ekle"
• "Degiskeni yeniden adlandir"

Prompt pattern:

RAPID mod: Duzelt ve bitir. Aciklama gereksiz.

---

5. DEBUG (Hata Izleme)

NE ZAMAN: Bug investigation, hata analizi, neden calismıyor
NASIL:    Hipotez -> test -> eleme -> sonuc
HIZI:     Degisken (basit bug = hizli, karmasik = yavas)
TOKEN:    Degisken

Davranis:

• Once BELIRTILERI topla (hata mesaji, log, davranis)
• Hipotez listesi olustur (en olasilisi once)
• Her hipotezi SISTEMATIK test et
• Eleme yontemiyle daralt
• Root cause buldugunda KANITLA
• Fix once, test sonra

Ornek gorevler:

• "Bu API neden 500 donuyor?"
• "Login calismıyor"
• "Build basarisiz"
• "Test flaky"

Prompt pattern:

DEBUG mod:
1. Belirtiler: [hata mesaji, log, davranis]
2. Hipotezler: [en olasi -> en az olasi]
3. Test plani: [her hipotez icin bir test]
4. Bulgular: [ne bulundu]
5. Root cause: [kesin neden]
6. Fix: [cozum]

Otomatik Mod Secimi

| Tetikleyici Kelimeler | Mod | |----------------------|-----| | "tasarla", "mimari", "sec", "karar", "karsilastir" | ANALYTICAL | | "olustur", "tasarla", "fikir", "nasil olsa", "isim" | CREATIVE | | "implement", "ekle", "kur", "migrate", "deploy" | SYSTEMATIC | | "duzelt", "sil", "degistir", "rename", "typo" | RAPID | | "calismıyor", "hata", "bug", "neden", "500", "fail" | DEBUG |

Mod Gecisleri

Bazen gorev icinde mod degistirmek gerekir:

ANALYTICAL → SYSTEMATIC
  Karar alindi, simdi implement et

DEBUG → RAPID
  Root cause bulundu, basit fix yeterli

DEBUG → ANALYTICAL
  Root cause karmasik, mimari degisiklik gerekiyor

CREATIVE → SYSTEMATIC
  Tasarim onaylandi, adim adim implement et

SYSTEMATIC → DEBUG
  Bir adim basarisiz oldu, neden?

Token Etkisi

| Mod | Ortalama Token | Maliyet (Sonnet) | |-----|---------------:|------------------:| | RAPID | 500-2K | $0.01-0.03 | | DEBUG | 3K-20K | $0.05-0.30 | | SYSTEMATIC | 5K-30K | $0.08-0.45 | | CREATIVE | 3K-15K | $0.05-0.22 | | ANALYTICAL | 10K-50K | $0.15-0.75 |

RAPID mod kullanarak gereksiz ANALYTICAL mod'dan kacinmak %80+ token tasarrufu saglar.

vibecosystem Entegrasyonu

• smart-model-routing skill: Mod + model birlikte secilir (ANALYTICAL=Opus, RAPID=Sonnet)
• token-budget skill: Mod secimi maliyet etkisini gosterir
• planner agent: ANALYTICAL mod ile plan yapar
• spark agent: RAPID mod ile hizli fix yapar
• sleuth agent: DEBUG mod ile investigate eder
• architect agent: ANALYTICAL + CREATIVE modlari birlikte kullanir
• kraken agent: SYSTEMATIC mod ile TDD implement eder